Od 1 stycznia 2025 r. w Polsce obowiązuje nowy system dotyczący osób wykonujących określone zawody medyczne. Wprowadza on obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego, czyli konieczność stałego podnoszenia kwalifikacji przez cały okres aktywności zawodowej.
Medycyna rozwija się bardzo dynamicznie. Zmieniają się procedury, pojawia się nowy sprzęt, aktualizowane są standardy postępowania z pacjentem. Aby zapewnić bezpieczeństwo i wysoką jakość świadczeń zdrowotnych, wprowadzono jednolite zasady potwierdzania rozwoju zawodowego.
Celem nowych przepisów jest:
- zagwarantowanie aktualnej wiedzy personelu medycznego,
- ujednolicenie zasad doskonalenia zawodowego,
- zwiększenie bezpieczeństwa pacjentów,
- uporządkowanie sposobu dokumentowania podnoszenia kwalifikacji.
Kogo dotyczy obowiązek?
Nowe przepisy obejmują osoby wpisane do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego.
Są nimi objęte takie profesje jak:
- opiekun medyczny,
- technik farmaceutyczny,
- technik masażysta,
- technik elektroradiolog,
- technik sterylizacji medycznej,
- asystentka stomatologiczna,
- higienistka stomatologiczna,
- terapeuta zajęciowy,
- podolog,
- ortoptystka,
- protetyk słuchu.
Obowiązek zaczyna obowiązywać każdego od momentu uzyskania wpisu do rejestru. Od tej chwili rozpoczyna się pierwszy okres rozliczeniowy.
Jak działa system rozliczania?
Rozwój zawodowy rozliczany jest w pięcioletnich okresach edukacyjnych.
W trakcie każdego pięcioletniego cyklu należy zdobyć minimum 200 punktów edukacyjnych.
Z tej liczby:
- co najmniej 120 punktów musi pochodzić z kursów doskonalących,
- pozostałe punkty można zdobyć poprzez inne formy kształcenia.
Jeżeli dana osoba uzyskała wpis do rejestru w 2024 roku, pierwszy okres edukacyjny rozpoczął się 1 stycznia 2025 roku i potrwa do końca 2029 roku.
Jeżeli wpis nastąpił w 2025 roku, pierwszy pełny okres rozpocznie się 1 stycznia 2026 roku.
Każdy kolejny cykl trwa zawsze 5 lat.
Jak zdobyć punkty edukacyjne?
Punkty przyznawane są za różne formy aktywności zawodowej i edukacyjnej.
Można je uzyskać m.in. za:
- ukończenie kursów doskonalących,
- udział w szkoleniach specjalistycznych,
- uczestnictwo w warsztatach i seminariach,
- udział w konferencjach branżowych,
- prowadzenie zajęć dydaktycznych,
- przygotowanie publikacji związanych z wykonywanym zawodem,
- inne formy rozwoju określone w przepisach.
Każda forma aktywności ma przypisaną konkretną liczbę punktów. Największe znaczenie mają kursy doskonalące – dlatego wymagana jest określona minimalna liczba punktów właśnie z tej kategorii.
Jak dokumentować zdobyte punkty?
Każda osoba objęta obowiązkiem prowadzi kartę rozwoju zawodowego (otrzymuje się ją od właściwego urzędu wojewódzkiego).
W karcie należy zapisywać:
- nazwę ukończonego kursu lub szkolenia,
- datę realizacji,
- liczbę uzyskanych punktów,
- dane organizatora,
- potwierdzenie ukończenia (np. certyfikat).
Dokumentacja powinna być prowadzona na bieżąco przez cały pięcioletni okres.
Po zakończeniu cyklu karta podlega weryfikacji przez urząd wojewódzki. Na tej podstawie potwierdza się spełnienie obowiązku.
Co w przypadku braku wymaganej liczby punktów?
W takiej sytuacji właściwy urząd wojewódzki, który weryfikuje kartę rozwoju po zakończeniu okresu edukacyjnego, może:
- wezwać do uzupełnienia brakujących punktów w wyznaczonym terminie,
- zobowiązać do przedstawienia dodatkowej dokumentacji,
- wszcząć postępowanie administracyjne w przypadku poważnych lub powtarzających się uchybień.
Przepisy zakładają przede wszystkim możliwość uzupełnienia braków, jednak ignorowanie obowiązku lub uporczywe niewywiązywanie się z niego może prowadzić do dalszych konsekwencji przewidzianych w regulacjach, włącznie z ograniczeniami w wykonywaniu zawodu.
Dlatego ważne jest systematyczne planowanie swojego rozwoju, zamiast odkładania zdobywania punktów na ostatni moment.
Kto pokrywa koszty kształcenia?
Koszty związane z udziałem w kursach i szkoleniach mogą ponosić:
- pracownik,
- pracodawca,
- organizator szkolenia,
- instytucja finansująca projekt edukacyjny.
W praktyce wiele placówek medycznych współfinansuje podnoszenie kwalifikacji pracowników, jednak nie jest to obowiązek ustawowy.
Co nowe przepisy oznaczają dla uczniów?
Rozwój zawodowy będzie stałym elementem kariery naszych przyszłych absolwentów.
Już na etapie nauki warto:
- śledzić dostępne szkolenia branżowe,
- interesować się kursami specjalistycznymi,
- planować przyszłą ścieżkę zawodową z myślą o zdobywaniu punktów.
Nowe przepisy nie mają na celu utrudniania pracy, lecz uporządkowanie systemu i zapewnienie wysokiej jakości opieki nad pacjentem. W zawodach medycznych ciągłe doskonalenie kompetencji jest naturalną częścią odpowiedzialnej praktyki.